Tarihteki İlk Reformlar, Uru-KA-gina Reform Kanunları

Fotoğraftaki pişmiş topraktan koniler çivi yazısı ile yazılmış, Sümer şehir devleti Lagaş kralı Urukagina'ya ait kanunlardır. Yaklaşık MÖ 2400 yıllarına aittir. Tarihte bilinene en eski sosyal reform kanunlarıdır. Metinde kralın yoksulları, kimsesizleri ve dulları güçlülerin zulmünden korumak için aldığı önlemler anlatılır. Tarihte özgürlük ya da kurtuluş anlamına gelen Sümerce ama-gi kelimesinin geçtiği ilk yazılı metindir. Kanunlarda din sömürüsünü engelleme, kölelik, ticaret, mülkiyet hakkı ile ilgili düzenlemeler de vardır. 

Konik olmasının nedeni ise bu dairesel hat çevrilerek satır satır yazı yazmaya imkan tanıyordu. 

Paris, Louvre Müzesi

Canelé keki

 (Canneles de denir)

Fransa'nın Bordeaux bölgesine özgü, tatlı rom eklenerek yapılan yapışkan bir kektir. Dışında karamelize olmuş biraz sert bir kabuk var içi ise yumuşak. Kabuğun böyle olması için kalıbın içini tereyağı ve saf balmumu karışımı ile kaplamanız gerekiyor. Bu şekli elde etmek için özel silindirik bakır kaplar kullanılıyor. 

Bu mini keklerin tarihi ise şöyle; İlk kez 15.yüzyılda Bordeaux Annonciades Manastırında rahibeler tarafından yapılmıştır. Ö dönemde civardaki şarap üreticileri şarabın daha berrak olması için yumurta akı kullanıyormuş. Kalan yumurta sarıları da ziyan oluyormuş. Rahibeler bu israfı önlemek için bu keki geliştirmişler. Fransız İhtilalinden sonra pek çok manastır kapatılınca bu kek unutulmuş. 20.yüzyılda bilinmeyen bir pastacı tarifi bulup denemiş ve rom eklemiş. 

Hikayesi olan her şeye bayılıyorum. 

(Fotoğrafı Paris seyahatimizde çektim. Özellikle canelé arayıp bulmuştum. Tadı çok güzeldi. )

Hamburg'un Kanalları, Speicherstadt

Hamburg'da Amsterdam ve Venedik toplamından daha fazla kanal olduğunu biliyor muydunuz?

Hamburg'a iki kez gittim. İkisinde de bu kiremit binaların bulunduğu kanal bölgesi çok hoşuma gitti. 

Bu kanallar Elbe Nehri'nin kolları üzerinde. 1883-1927 yılları arasında serbest liman bölgesiymiş.  Açılışını II. Wilhelm yapmış. Buradaki binalar meşe kazıklar üzerine yapılmış dünyanın en büyük depolarıymış. Günümüzde UNESCO kültür miras listesinde ve pek çok restoran, cafe, müze bulunuyor. Örneğin Miniatür Wunderland'ı mutlaka görmelisiniz. Bir de iki gidişimizde oturup kahve içtiğimiz Kaffeeröterei'da burada. 

 

İlyada, Homeros

 

Homeros'a atfedilen İlyada dünya edebiyatının en önemli eserlerinden biridir. MÖ 8. yüzyılda yazıya geçirildiği tahmin edilmektedir. Eser, 10 yıl süren Truva Savaşı'nın son birkaç haftasına odaklanır. 

Truva antik kentine ayrı bir ilgim var. Yıllar önce İlyada'yı bölüm bölüm okumuştum. Şimdi baştan okumak istedim. Şiirsel bir kitap. Çok sayıda tanrı ve mitolojik karakter vardır. Bu biraz zorlayıcı olabiliyor. Bu isimleri kısa notlar alarak okudum. Sık sık dönüp baktım. Normal bir roman gibi akıcı değil. Tarihe merakı olan herkes bu kitabı okuyup Truva'yı öyle gezmeli bence. 

St. Pauli Sığınağı (Green feldstrasse Bunker) , Hamburg

Hamburg'da ilginç bir bina.. 

II. Dünya Savaşı sırasında inşa edilen bu bina dev bir beton uçaksavar sığınağıdır. 1990'lara kadar medya ve müzik sektörü için kullanılmış. Daha sonra bu devasa beton binanın iklim değişikliğine uyum sağlaması için bir proje geliştirilmiş. Örneğin çatıya yapılan ekleme ile 23.000 bitki eklenmiş. Bu bitkiler toplanan yağmur suları ile sulanmaktadır. 560 metre uzunluğunda patika gibi kıvrılan bir yolla bu halka açık şehir bahçesi içinde gezebiliyorsunuz. Ayrıca bu bina Hard Rock otele, spor salonu, etkinlik alanları ve restoranlara da ev sahipliği yapıyor. 

Savaştan kalma soğuk sevimsiz bir beton bina ancak bu kadar güzel dönüştürülebilirdi. 

 2025'de Cannes'da "en iyi dönüşüm" ödülünü almıştır.

Vatikan Müzesi'nin Muhteşem Merdivenleri- Bramante Merdiveni

Bu sarmal merdivenler Vatikan'da Pio Clamentin Müzesinin içinde.  Mutlaka görmelisiniz. Eğer dikkat etmezseniz başka bir çıkışa yönlendirebiliyor sizi. 

Bu merdivenler 1932'de Giuseppe Momo tarafından tasarlanmış. İkili sarmal merdiven sayesinde çıkanlar ve inenler birbiriyle karşılaşmıyor. 

İlk rampa 1505 yılında Donato Bramente tarafından yapılmış. Şimdiki sarmal merdivenler yapıldığı zaman Bramante'ye saygı için bu ad verilmiş. 

Bu merdivenler dünyanın en çok fotoğrafı çekilen merdiveniymiş.

 

Cafe Paris, Hamburg

Hamburg'daki bu ikonik cafe Rathaus'un (belediye binasının) hemen yanında yer alır. Bina 1882'de inşa edilmiştir. 1960'dan bu yana Paris Cafe buradadır. Tıpkı 1890'lar Paris brasserielerine uygun dekore edilmiş. Menüsü ağırlıkla Fransız yemeklerinden oluşur. Biz rezervasyonsuz gittiğimiz için bar kısmında yer bulabildik. Dekorasyonu, çalışanların mesafeli ilgisi, ve yiyecekler çok güzeldi. 

 

Kuru Kahveci Han

 

Kuru Kahveci Han (kitabesinde Kourou Kahvedji Han yazıyor) Mısır Çarşısının arka kapısının tam karşısında bulunuyor. Bulunduğu sokağın adı Tahmis sokak. (Tahmis, kahve çekirdeklerinin kavrulup öğütüldüğü yerdir.)

1912'de bir kahve tüccarı tarafından yapılmış . (oğlu İhsan Kurukahveci adına kayıtlı)  Beş katlı bir han burası. Kurukahveci ailesinin işletmesi halen hanın içinde. Alt katlarda dükkanlar üst katlarda depolar mevcut. İçeriden çektiğim fotolarda zemindeki karolar ve trabzanlarla birlikte alt katlar güzel bir görüntü veriyor. 

Bu handa ilgi çekici bir başka ayrıntı ise giriş kattaki çaycının ipin ucuna bağladığı çay tepsisini, makaraya bağlayıp asansör gibi bir sistemle  ile üst katlara kolayca taşıması.  

Bina 1993 yılında korunması gereken tarihi eser olarak tescillenmiş.

Evren Avucunda, Christophe Galfard

 

Karmaşık fizik konularını basit bir dille günlük hayattan örneklerle anlatan bir kitap arıyorsanız bu size göre. Benim en az ilgimi çeken ve haliyle en az bilgi sahibi olduğum "evren ve fizik" hakkında böyle bir kitap okumaya ihtiyacım vardı. 

Şu soruları basitçe yanıtlamaya çalışıyor; Büyük patlama nasıl gerçekleşti? Işık nedir ve neden sınırlı bir hıza sahiptir? Yıldızlar, galaksiler ve kara delikler nasıl oluşur? Zaman neden görecelidir? Kuantum nedir?

Bunları açıklarken buzdolabındaki magnetten kahve içtiğin fincana kadar günlük nesnelerden örnekler veriyor. Stephen Hawking kitapları seviyorsanız bunu da çok seversiniz bence.

Taş Kağıt Makas, Alice Feeney

 

Belki sonda söylemem gerekeni başta söyleyeyim; konu güzel ama dil ve anlatım baya vasat. 

Gerçekten merak uyandıran bir hikayesi var. Sonuna kadar merakla okuyorsunuz ama dili o kadar basit ki adeta 12 yaşında bir çocuk yazmış gibi. Romanın konusu bay ve bayan Wright. Adam "yüz körü" yani çok nadir görünen yüz tanımama hastalığı var. Kadın da hayvan barınağında çalışıyor. Bir gün kadının iş yerindeki çekilişte iki günlük İskoçya tatili kazanıyorlar. Evlilikleri sıkıntıda. Belki bu tatil iyi gelecek diye düşünüyorlar. Yolculuk ve tatil oldukça gerilimli geçiyor. Bir ara kim kimdi neler oluyor diye kafanız karışıp önceki sayfalara göz atma ihtiyacı hissedebilirsiniz. Devamını anlatmayayım ama edebi kaygım yok konuyu merak ettim diyorsanız okuyabilirsiniz. 

Ayrıca şunları da söylemeliyim; karakterlerle pek bir bağ kuramadım, kim nasıldır? gözümde canlandıramadım. Sanki romanın sonu ters köşe olsun diye fazla uğraşılmış gibi.